تغییر رنگ دندانها یکی از مشکلات شایع است که علت آن میتواند متفاوت باشد. به طور کلی علت تغییر رنگ دندان ها به دو دسته کلی تقسیم می شود:
- عوامل داخلی که به ساختار و وضعیت دندانها مربوط میشوند.
- عوامل خارجی که بیشتر به عادتهای روزمره و مواد مصرفی مربوط میشوند.
بهترین دندانپزشک زیبایی در اصفهان توصیه می کنند که برای جلوگیری از تغییر رنگ دندانها رعایت بهداشت دهان و دندان، کاهش مصرف مواد غذایی رنگی و مراجعه منظم به دندانپزشک را مدنظر داشته باشید. برای درمان تغییر رنگ دندان می توان از روش هایی همچون بلیچینگ، لمینت، کامپوزیت یا روکشهای سفیدکننده استفاده کرد که بسته به علت تغییر رنگ باید توسط دندانپزشک انتخاب شوند.
علت تغییر رنگ دندانها چیست؟
همانطور که گفته شد؛ تغییر رنگ دندانها میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد که به دو دسته کلی تقسیم میشوند: علل خارجی و علل داخلی، که در ادامه دکتر خوب کامپوزیت در اصفهان به طور مفصل یه توضیح این موارد پرداخته اند:
علل خارجی تغییر رنگ دندان ها
این عوامل بهطور مستقیم بر سطح دندان تأثیر میگذارند و باعث تغییر رنگ سطح بیرونی دندانها میشوند. مهمترین علل خارجی عبارتند از:
- مواد غذایی و نوشیدنیهایی مانند قهوه، چای، نوشابه و برخی میوهها مثل توتها و چغندر و … .
- مصرف سیگار و تنباکو
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان
- تجمع پلاک و جرم روی دندانها
این عوامل بیشتر به عادتهای روزمره و مواد مصرفی مربوط میشوند.
علل داخلی تغییر رنگ دندانها
این تغییرات به علت تغییر در ساختار داخلی دندانها یا مشکلات درونی بدن ایجاد میشوند. موارد زیر از جمله عواملی هستند که بر تغییر رنگ داخلی دندان ها تاثیر گذار هستند:
- افزایش سن
- ژنتیک و وراثت
- مصرف داروهایی مانند آنتیبیوتیکهای تتراسایکلین در دوران کودکی و بارداری
- بیماریها و درمانهای خاص مانند شیمیدرمانی
- ضربه و آسیب به دندان
- مصرف بیش از حد فلوراید در سنین کودکی
به طور کلی، رعایت بهداشت دهان و دندان، محدود کردن مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهای رنگزا، و استفاده از روشهای سفیدکننده دندان میتواند به کاهش تغییر رنگ دندان ها کمک کند.
علت تغییر رنگ دندان جلو
تغییر رنگ دندانهای جلویی میتواند دلایل مشابهی با تغییر رنگ سایر دندانها داشته باشد؛ اما از آنجا که دندانهای جلو بیشتر در معرض دید و تماس مستقیم با مواد غذایی هستند، تغییر رنگ آنها زودتر و مشهودتر میشود. تجمع پلاک و رسوبات روی دندانهای جلو میتواند موجب زرد یا تیره شدن آنها شود؛ خصوصاً اگر بهداشت دهان و دندان بهخوبی رعایت نشود.
وارد شدن ضربه یا آسیب به دندانهای جلویی میتواند منجر به مرگ عصب دندان شود که به تغییر رنگ خاکستری یا قهوهای در دندان میانجامد. همچنین با گذشت زمان، مینای دندانها بهطور طبیعی نازکتر میشود و لایه زیرین (عاج) که زردتر است؛ بیشتر دیده میشود. برخی از مشکلات هورمونی یا بیماریها نییز ممکن است روی دندانها تاثیر بگذارند و موجب تغییر رنگ دندانهای جلو شوند.
تغییر رنگ دندان به سیاه
تغییر رنگ دندانها به سیاه میتواند ناشی از پوسیدگی دندان باشد که یکی از شایعترین دلایل سیاه شدن دندانها، پوسیدگی ناشی از باکتریها است که با تولید اسید، مینای دندان را تخریب میکند. اگر این پوسیدگی درمان نشود؛ میتواند به عمق دندان نفوذ کند و باعث سیاهی آن شود.
هنگامی که پالپ دندان عفونی یا مرده میشود؛ ممکن است دندان به رنگ سیاه درآید. این عارضه معمولاً نشاندهنده وجود مشکلات جدیتر است. پس اگر متوجه تغییر رنگ سیاه در دندانهای خود شدید، مهم است که فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند.

علت سیاه شدن دندان پر شده
سیاه شدن دندان پر شده میتواند دلایل متعددی داشته باشد که برخی از آنها مربوط به خود مادهی پرکننده و برخی دیگر به شرایط داخلی دندان و رعایت بهداشت دهان و دندان مرتبط است. در ادامه بهترین مرکز بلیچینگ دندان اصفهان دلایل اصلی را ذکر کرده اند:
واکنش به مواد پرکننده:
پرکردگی با آمالگام: آمالگام که شامل ترکیبات فلزی مانند جیوه و نقره است؛ در طول زمان میتواند با اکسیژن و رطوبت واکنش دهد و تغییر رنگ دهد. این مواد معمولاً به مرور زمان باعث تیره یا سیاه شدن پرکردگی و گاهی دندان میشوند.
نفوذ رنگ از مواد کامپوزیت: برخی کامپوزیتهای دندانی ممکن است بهمرور زمان رنگ بگیرند یا در اثر مصرف مواد غذایی رنگزا مثل قهوه و چای تیره شوند و به دندان ظاهری تیره بدهند.
تجمع باکتریها و پوسیدگی جدید:
پوسیدگی ثانویه: اگر بین پرکردگی و دندان فاصله یا نشت وجود داشته باشد؛ باکتریها میتوانند به این ناحیه نفوذ کنند و باعث پوسیدگی مجدد شوند. این پوسیدگی زیر یا اطراف پرکردگی میتواند باعث سیاه شدن دندان شود.
عدم رعایت بهداشت دهان و دندان: تجمع پلاک و باکتریها روی دندانهای پر شده میتواند به مرور باعث تغییر رنگ و حتی پوسیدگی مجدد شود.
آسیب و مرگ عصب دندان:
آسیب به عصب دندان: گاهی اوقات در هنگام درمان و پر کردن دندان، آسیب به عصب یا عفونت ممکن است رخ دهد که به مرور موجب تغییر رنگ دندان به خاکستری یا سیاه میشود.
استفاده طولانیمدت از پرکردگیهای قدیمی:
پرکردگیهای قدیمیتر، بهخصوص اگر چندین سال پیش انجام شده باشند؛ ممکن است به دلیل فرسودگی یا تغییر در ساختار مواد، تغییر رنگ دهند و دندان ظاهری تیره پیدا کند.
علت سیاه شدن دندان از داخل
سیاه شدن دندان از داخل معمولاً به مشکلات داخلی دندان یا عصب آن اشاره دارد و میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. این تغییر رنگ اغلب به دلیل اختلال در بافت داخلی دندان و آسیبهای وارده به عصب یا عاج دندان است. اگر دندان به دلیل ضربه یا آسیب فیزیکی صدمه ببیند؛ ممکن است عصب دندان آسیب ببیند یا بمیرد. این موضوع میتواند باعث تیره و سیاه شدن دندان از داخل شود. همچنین در اثر آسیب، سلولهای داخلی دندان شروع به تجزیه میکنند و به مرور زمان دندان به رنگهای تیره یا سیاه درمیآید.
اگر پوسیدگی عمیق دندان به موقع درمان نشود، میتواند به لایههای داخلیتر دندان نفوذ کرده و باعث عفونت و تخریب بافت داخلی شود. این فرآیند موجب تیره یا سیاه شدن دندان میشود. همچنین اگر پوسیدگی جدیدی زیر پرکردگی قدیمی ایجاد شود و به موقع تشخیص داده نشود، ممکن است باعث سیاه شدن دندان شود.
روشهای درمان سیاه شدن دندان از داخل:
- درمان ریشه (عصبکشی)
- سفید کردن داخلی دندان
- روکش یا لمینت دندان
تغییر رنگ دندان به قهوه ای
تغییر رنگ دندانها به قهوهای میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. به طور مثال، برخی از غذاها و نوشیدنیها مانند قهوه، چای، شراب قرمز، و سسهای تیره میتوانند باعث ایجاد لکههای قهوهای بر روی دندانها شوند. این مواد حاوی ترکیباتی مانند تانین هستند که به مینای دندان چسبیده و تغییر رنگ ایجاد میکنند.
عدم مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان میتواند منجر به تجمع پلاک و جرم بر روی دندانها شود. این پلاکها میتوانند با گذشت زمان سخت شده و باعث تغییر رنگ دندانها شوند. برخی بیماریها مانند بیماری سلیاک یا اختلالات متابولیک میتوانند باعث تغییر رنگ دندانها شوند.
علت تغییر رنگ دندان پر شده
تغییر رنگ دندانهای پر شده به سیاه میتواند ناشی از چندین عامل باشد. این تغییر رنگ معمولاً به دلیل نفوذ مواد رنگی یا مشکلات مرتبط با مواد پرکننده ایجاد میشود. در زیر به بررسی علل اصلی این پدیده پرداخته میشود:
نفوذ رنگدانهها: برخی از مواد ترمیمی مانند کامپوزیتها میتوانند به مرور زمان رنگ دندان را تغییر دهند. این مواد ممکن است حاوی رنگدانههایی باشند که با گذشت زمان به دندان نفوذ کرده و باعث تیره شدن آن شوند.
پوسیدگی جانبی: اگر دندان پر شده دچار نشتی شود یا درزهای بین دندان و ماده پرکننده وجود داشته باشد؛ ممکن است باکتریها و اسیدها به داخل دندان نفوذ کنند و باعث پوسیدگی و تغییر رنگ آن شوند.
نوع ماده پرکننده: استفاده از آمالگام (مادهای حاوی جیوه) برای پر کردن دندانها میتواند باعث تغییر رنگ دندانها به خاکستری یا سیاه شود. این تغییر رنگ معمولاً به دلیل واکنشهای شیمیایی بین آمالگام و بافت دندان است.
عفونت: عفونت در دندان قبل از پر کردن یا پس از درمان عصبکشی میتواند منجر به تغییر رنگ دندان به سیاه شود. این عفونت ممکن است باعث تشکیل لکههای سیاه در داخل دندان شود.
عوامل محیطی: صرف مکرر قهوه، چای، شراب قرمز و تنباکو میتواند به تیره شدن دندانهای پر شده کمک کند؛ زیرا این مواد میتوانند لکههایی را بر روی سطح دندان ایجاد کنند.
در نتیجه تغییر رنگ دندانهای پر شده به سیاه معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل فوق است.
همچنین بخوانید: علت تغيير رنگ كامپوزيت دندان چیست؟
علت دو رنگ شدن دندان کودک
دو رنگ شدن دندان در کودکان میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. این تغییر رنگ میتواند به شکل لکههای سفید، زرد، قهوهای یا حتی سیاه روی دندانها ظاهر شود و ناشی از عوامل داخلی و خارجی باشد. در ادامه، دلایل اصلی دو رنگ شدن دندان کودک را بررسی میکنیم:
- پوسیدگی دندان (پوسیدگی سطحی یا پوسیدگی پیشرفته)
- لکههای ناشی از مصرف فلوراید بیش از حد (فلوروزیس)
- بیماریها و مصرف داروهای خاص
- بیماریهای تبدار شدید
- آسیب به دندانها و عصب دندان
- تجمع پلاک و بهداشت دهان و دندان ضعیف
- اختلالات ژنتیکی و مادرزادی
استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید باید تحت نظر والدین باشد تا از بلعیدن آن جلوگیری شود. دندانپزشک میتواند با تمیز کردن دندانها یا استفاده از درمانهای فلورایدی، از پیشرفت مشکل جلوگیری کند. توجه به سلامت دهان و دندان کودک از سنین کم بسیار اهمیت دارد، زیرا برخی تغییرات رنگ میتوانند علامتی از مشکلات جدیتر باشند که به موقع درمان شوند.
درمان تغییر رنگ دندان
درمان تغییر رنگ دندانها بسته به علت و شدت تغییر رنگ میتواند متفاوت باشد. روشهای مختلفی برای بهبود رنگ دندان وجود دارد، که از روشهای ساده خانگی تا روشهای حرفهای دندانپزشکی را شامل میشود. در ادامه بهترین دندانپزشک لمینت در اصفهان به چند روش مؤثر درمان تغییر رنگ دندان پرداخته اند:
بلیچینگ دندان
بلیچینگ: یکی از رایجترین روشهای سفید کردن دندانها است که در مطب دندانپزشکی انجام میشود. در این روش، دندانپزشک از ژلهای سفیدکننده قوی و دستگاههای خاصی برای فعالسازی آنها استفاده میکند. این روش به خصوص برای لکههای ناشی از مصرف قهوه، چای، سیگار و مواد غذایی رنگزا مؤثر است.
سفید کردن با لیزر: در این روش، ژل سفیدکننده روی دندانها قرار داده میشود و با استفاده از لیزر فعال میشود. این روش معمولاً سریعتر از بلیچینگ است و نتایج آن بیشتر قابل مشاهده است.
سفید کردن دندان در خانه با محصولات تجویزی
ژلهای سفیدکننده خانگی: دندانپزشک ممکن است ژلهای سفیدکننده ضعیفتری را برای استفاده در خانه تجویز کند که با تریهای سفارشی (قالبهای مخصوص) همراه است. استفاده منظم از این ژلها در طول چند هفته میتواند باعث بهبود رنگ دندانها شود.
نوارهای سفیدکننده: نوارهای سفیدکننده حاوی مواد بلیچینگ ملایمتر هستند که میتوانند برای تغییر رنگهای سطحی و ملایم مؤثر باشند.
روشهای زیبایی دندانپزشکی
کامپوزیت ونیر: کامپوزیت دندانی به عنوان روکش روی دندانهای تغییر رنگ داده شده استفاده میشود و علاوه بر بهبود رنگ دندان، میتواند ظاهر دندان را نیز بهبود بخشد. این روش برای تغییر رنگهای عمیق و پایدار بسیار مناسب است.
لمینت سرامیکی: در مواردی که دندان به شدت تغییر رنگ داده و روشهای بلیچینگ موثر نیستند؛ از لمینتهای سرامیکی استفاده میشود. لمینتها لایههای نازکی از جنس سرامیک هستند که روی دندانها چسبانده میشوند و علاوه بر رنگ، به زیبایی و درخشندگی دندانها نیز کمک میکنند.
جرمگیری و تمیز کردن حرفهای دندانها
جرمگیری: جرمگیری حرفهای در مطب دندانپزشکی برای حذف پلاک و جرمهایی که باعث تغییر رنگ دندان میشوند، بسیار مؤثر است. این روش به خصوص برای افرادی که تغییر رنگ دندانشان ناشی از تجمع پلاک و جرم است، توصیه میشود.
پولیش دندان: پولیش دندان که به همراه جرمگیری انجام میشود، سطح دندانها را صاف و براق کرده و به رفع لکههای سطحی کمک میکند.
سفید کردن دندانهای عصبکشی شده
اگر دندانی که قبلاً عصبکشی شده تغییر رنگ داده، دندانپزشک میتواند از روشهای سفید کردن داخلی دندان استفاده کند. در این روش، ژلهای سفیدکننده در داخل دندان قرار داده میشوند و به تدریج رنگ دندان بهبود مییابد.
روشهای طبیعی و خانگی
جوش شیرین و پراکسید هیدروژن: مسواک زدن با مخلوطی از جوش شیرین و پراکسید هیدروژن میتواند به کاهش لکههای سطحی کمک کند. با این حال، استفاده مکرر از این ترکیب ممکن است به مینای دندان آسیب برساند.
روغن نارگیل: کشیدن روغن نارگیل در دهان ممکن است به حذف برخی از باکتریها و بهبود رنگ دندان کمک کند.
خمیردندانهای سفیدکننده: استفاده منظم از خمیردندانهای سفیدکننده میتواند به کاهش تغییر رنگهای سطحی کمک کند؛ اما تأثیر آنها محدود است.
پیشگیری از تغییر رنگ مجدد
رعایت بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن دو بار در روز و استفاده از نخ دندان میتواند از تجمع پلاک و تغییر رنگ جلوگیری کند.
اجتناب از مواد رنگزا: محدود کردن مصرف قهوه، چای، نوشابه، و مواد غذایی رنگزا میتواند از تغییر رنگ دندانها پیشگیری کند.
ترک سیگار و تنباکو: سیگار و تنباکو از عوامل اصلی تغییر رنگ دندان هستند و ترک آنها به حفظ رنگ طبیعی دندانها کمک میکند.
فرق پوسیدگی و تغییر رنگ دندان
تفاوت بین پوسیدگی دندان و تغییر رنگ دندان به عوامل و نشانههای خاص هر یک مربوط میشود.
پوسیدگی دندان
پوسیدگی دندان یک فرآیند تخریبی است که به دلیل فعالیت باکتریها و تولید اسید از متابولیسم قندها ایجاد میشود. این اسیدها باعث از بین رفتن مینای دندان و در نهایت بافت داخلی آن میشوند.
نشانههای پوسیدگی شامل موارد زیر می باشد:
- تیره شدن یا سیاه شدن دندان
- حفرهها و ترکها
- درد و حساسیت
تغییر رنگ دندان
تغییر رنگ دندان به حالتی اطلاق میشود که رنگ طبیعی دندانها از حالت عادی خود تغییر کند. این تغییر رنگ میتواند ناشی از عوامل داخلی یا خارجی باشد.
در نتیجه به طور کلی:
پوسیدگی دندان معمولاً با آسیب ساختاری همراه است و نیاز به درمان فوری دارد.
تغییر رنگ دندان میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که برخی از آنها قابل پیشگیری هستند.
در آخر
علت تغيير رنگ دندان ها به دو عامل داخلی و خارجی بستگی دارد. عوامل داخلی به ساختار و وضعیت دندانها مربوط میشوند. عوامل خارجی بیشتر به عادتهای روزمره و مواد مصرفی مربوط میشوند. برای جلوگیری از تغییر رنگ دندانها رعایت بهداشت دهان و دندان، کاهش مصرف مواد غذایی رنگی و مراجعه منظم به دندانپزشک را مدنظر داشته باشید. درمان تغییر رنگ دندان بلیچینگ، لمینت، کامپوزیت یا روکشهای سفیدکننده می باشد که بسته به علت تغییر رنگ باید توسط دندانپزشک یکی از روشها یا ترکیبی از درمان ها انجام شود.
